ولایت تکوینی انبیاء و ائمه علیهم‌السلام

الآن من در وجود خود این قدرت را احساس می‌کنم و این شیء را برمی‌دارم؛ الآن دست خود را حرکت می‌دهم. چطور می‌توانم این قوّت را در وجود خودم نبینم؟! آیا شما این قدرت را به من داده‌اید و این از جانب شماست؟! نه! بلکه این قدرت، این حرکت، این فکر و این خصوصیّات را من در وجود خود می‌یابم. و به‌حسب هر غریزه و خصوصیتی [که در وجود ماست] می‌توانیم هر کاری را در عالم خارج انجام دهیم.

نگاه غیراستقلالی مؤمن به تمام افعال و معجزات

مؤمن و منافق و مشرک، همگی این مسئله را ادراک می‌کنند؛ ولی [با این تفاوت که] ما [مؤمنین] می‌گوییم: «این قدرت از خودتان نیست؛ زیرا ممکن است پروردگار آن را از شما بگیرد!» [همان‌طور که] در خواب [می‌گیرد]! شما می‌خوابید و در خواب اصلاً قدرت ندارید دستتان را حرکت بدهید! پس این قدرتِ روح و جسم شما به کجا رفت؟! به‌واسطۀ بعضی از موانع و مسائل، مانند میکروب و ابتلا به بیماری قدرت انسان به‌کلی از بین می‌رود؛ به‌نحوی که انسان در رختخواب دراز می‌کشد و ابداً نمی‌تواند حرکت کند. پس این قدرت کجاست؟! بنابراین ما [که به خدا ایمان داریم] معتقدیم که این قدرت از جانب خداست.

نگاه استقلالی کافر به تمام امور عالَم

اما فرد غیرمؤمن، به دیدۀ استقلالی به قدرت خود می‌نگرد [و می‌گوید]: «من می‌توانم! من چنین و چنانم! من سلطان هستم! من رئیس کشور هستم!» یا همان‌طور که فرعون می‌گفت: «من پروردگار آسمان‌ها و زمین هستم! پادشاهی از آن من است و هیچ‌کس نمی‌تواند این مُلک را از من بگیرد!»¹ خداوند می‌گوید: فریب این پادشاهی و مُکنت ظاهری را نخور؛ من به تو این قدرت و پادشاهی را دادم، و من خودم می‌توانم آن را از تو بگیرم: ﴿قُلِ اللَهُمَّ مَالِكَ الْمُلْكِ تُؤْتِي الْمُلْكَ مَنْ تَشَاءُ وَتَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشَاءُ وَتُعِزُّ مَنْ تَشَاءُ وَتُذِلُّ مَنْ تَشَاءُ بِيَدِكَ الْخَيْرُ﴾.² «مُلک» همین سیطره و سلطۀ ظاهریِ دنیاست. [پروردگار متعال می‌فرماید:] «من این مُلک را به هرکس که بخواهم می‌دهم، و باز این منم که این مُلک را از هرکس که بخواهم می‌گیرم؛ روزی برای اوست و روز دیگر برای دیگری!»