حقیقتِ ولایت

بسم الله الرحمن الرّحیم

الحمدُ للّه وصلَّی اللهُ علیٰ سیّدِنا ونبیّنا أشرفِ الأنبیاءِ والمرسلینَ

وخاتمِ السّفراءِ المقرّبین أبی القاسم محمّدٍ

وعلیٰ آلِه الطّیّبینَ الطّاهرینَ المعصومینَ المُکَرَّمین

والحُجَجِ المَیامین لا سیّما مولانا صاحب الکهفِ الحصینِ 

وغیاثِ المُضطَرِّ المُستَکینِ، الحجّةِ بنِ الحسنِ العسکریّ أرواحُنا لِتُرابِ مَقدَمِه الفداءُ

واللعنةُ الدّائمةُ الأبدیّةُ الأزلیّةُ علیٰ أعدائِهم ومُخالِفیهِم وغاصبی حقوقِهم

إلیٰ یومِ الدّین

بحث ما دربارۀ ولایت تکوینی از جوانب و ابعاد متعددی صورت می‌گیرد و اگر این جوانب روشن شوند به مقصود و مراد از آنها که اثبات ولایت تکوینی ائمۀ معصومین علیهم السّلام است، خواهیم رسید.

مسئلۀ اول: معنای ولایت

[مسئلۀ] اول: به‌طورکلی حقیقت و معنای ولایت چیست؟ ولایت عبارت است از سیطره و تسلط و اشراف بر ایجاد و تحقق امری در عالَمِ خارج.

به‌عنوان مثال من دارای این قدرت هستم که این لیوان را بلند کنم، یا این قرآن را بردارم و بخوانم. علت این امر این است که من می‌توانم آن را در عالَمِ خارج ایجاد کنم؛ که همان برداشتن یا قرائت قرآن، گرفتن یک شیء، حرکت کردن و امثال‌ذلک باشد. بنابراین، تسلط و احاطه و اشراف بر ایجاد امری در عالَم خارج یا در نفسِ شیء ـ چه در جسم، و چه در روح و نفْسِ آن ـ ولایت نامیده می‌شود.

ولایت بر دو قِسم است:

نوع اول: ولایت تکوینی

نوع اول: [ولایت تکوینی است که] امر از خودِ شخص صادر می‌شود؛ به این معنا که انسان توانایی و قدرتِ اِقدام بر آن فعل را بدون اجازه از عالَمِ خارج یا از شخص دیگری دارد؛ مانند اعمال و رفتاری که ما در طول شبانه‌روز انجام می‌دهیم، از قبیل خوردن، راه رفتن، خوابیدن، بیدارشدن، آشامیدن، حرکت کردن، رانندگی نمودن، تجارت کردن، و همۀ موارد مشابه دیگری که فرد برای آنها از دیگری اجازه نمی‌گیرد. مثلاً بنده الآن از این آب می‌نوشم و از دیگری اجازه نمی‌گیرم؛ به همین مسئله «ولایت» می‌گویند. پس قدرت، استعداد، آمادگی و توانایی بر تحقق امری و ایجاد شیئی در عالَمِ خارج، همان ولایت است.