وظیفه فرد مسلمان در احیای حكومت اسلام

تسلّط كفّار چه از یهود و چه از نصارى و چه از دهریین مصون بودند. امّا با انحلال دولت بنى عبّاس، و از بین رفتن تمركز حكومت، و تجزیه كشور اسلام در دست سلاطین مختلف، و پیدایش ملوك الطّوایفى، از مغول و غیره، آثار ضعف در نقاط حكومت مشهود؛ و دست تطاول و تعدّى و یورش را براى مسیحیان خونخوار بر أندلس، و قلع و قمع عامّ مسلمانان آنجا را و برانداختن أدب و علم و فرهنگ و عقیده و شرف را در آن خطّه؛ و پیدایش جنگهاى صلیبى در قرون متمادیه، به روى مسلمین گشود؛ و آنها را از وحدت امارت و مركزیت حكومت منسلخ، و در وادى‌هاى سرگردانى و تحیر پیوسته دچار حمله و هجوم كفّار مى‌نمود.

 تا بجائى رسید كه طبق گفتار گُوستاوْلُوبُون حالیه از حكومت سیاسى مسلمین فقط در تاریخ اسمى باقیمانده لكن دیانتى كه شالوده چنین حكومتى را ریخته، هنوز هم بر وسعت خود مى‌افزاید؛ چنانكه از مراكش تا چین و از بحر روم تا خطّ استوا، و همچنین در آفریقا و آسیا، میلیونها نفوس هستند كه هنوز سایه پیمبر اسلام (صلّى الله علیه و آله و سلّم) از میان قبر بر سر آنها جلوه افكنده و مشغول نور افشانى است.¹

 حقیر درباره احیاى دولت اسلام، و كیفیت حكومت، و مشخصّات امارت و طرز بدیع و شگرف آن از قدیم الایام مطالعاتى داشته، و در محافل و مجالس طلّاب مذاكراتى مى‌نمودم؛ و چندین بار نیز عازم بر تألیف كتابى نفیس در حول و حوش این دولت بوده‌ام؛ و مطالب قرآنى، و تفسیرى، و مستفاد از نهج و سیره رسول اكرم صلّى الله علیه و آله و سلّم، و كتب مدوَّنه در این موضوع را مدّ نظر داشته‌ام، و از مجموع آنها طلیعه آن حكومت در ذهن روشن مى‌شد؛ و از دور پرتو درخشش آن را نوید مى‌داد.

 لیكن توارد هموم و اشتغال روزمرّه و دآئمى با طلّاب و پژوهشگران علوم أصیل اسلامى، پیوسته آن را به تعویق مى‌انداخت، و حتّى بعد از مراجعت قائد عظیم الشّأن، و بنیاد گزارنده حكومت اسلام: حضرت آیة الله خمینى رحمة الله علیه از پاریس به طهران، درسى را تحت عنوان «دولت اسلام» در طهران شروع و در نوار نیز ضبط شد.

 امّا كثرت مشاغل و شواغل نه آنچنان بود كه اجازه پیاده كردن، و مرور، و تصحیح، و تنقیح، و طبع آنرا بدهد؛ بلكه از ادامه بحث جلوگیر شد، و آنرا مقطوع و بریده باقى گذاشت.

 در این مدّت اقامت در زمین مبارك خراسان، و آستانه حضرت امام رضا علیه افضل السّلام و الإكرام، با حَصر أمر در مشاغل علمى، و حذف شواغل بالمرّه، معذلك اهتمام در تدوین اصول معارف اسلام از «الله شناسى»، «امام شناسى»، «معاد شناسى» كه براى مسلمینِ چشم بازكرده ایران، همچون نورى‌