ولایت فقیه در حکومت اسلام ج3
جلد سوم از مجموعۀ «ولایت فقیه در حکومت اسلام» از آثار برجستۀ حضرت علامه آیةالله حاج سید محمدحسین حسینی طهرانی قدّس سرّه بوده که پیرامون «شرائط ظاهری و باطنی ولیفقیه» با بیانی سلیس و شواهدی متقن، به رشتۀ تحریر درآمده است. اهمّ مطالب مندرج در این مجلّد: • لزوم اَعلَمیتِ مُفتی به کتاب خدا و سنّت رسول خدا و ائمه علیهمالسلام • تحقیقی پیرامون هویّت کتاب «مصباحالشریعه» • در فتوی، علاوه بر اجتهاد در علوم ظاهریه، صفای قلب لازم است • وحدت وجود از راقیترین اسرار آلمحمد علیهمالسلام • بیان احکام از جانب ائمه علیهمالسلام بر اساس ولایت کلیه و احاطۀ نفسانیه بوده است • از شرائط ولایت فقیه «هجرت به دارالإسلام» و «ذکوریت» • حُرمت سکونت و اقامت در بلاد کفر • عدم جواز دخول زنان در مجلس شوریٰ • تعیین ولیّ فقیه به نظر اهل حلّ و عقد است؛ نه اکثریت مردم • اکثریت مردم تابعِ منطق احساساند؛ نه منطق عقل • تفکیک قوای ثلاثه، مبدأش از ارسطو است • در حقوق، عدالت مطلوب است نه تساوی • هیچ مکتبی مانند اسلام حفظ حقوق اقلیّتها را ننموده است • جهاد در هر زمان واجب کفائی است، و باید زیر نظر ولایت فقیه باشد
مرتب سازی:
ولایت فقیه در حکومت اسلام ج3
5الْعِلْمَ وَ لَوْ بِالصَّین، دنبال فنّ و صنعت بروید گرچه در چین باشد، براى آنست كه در آن زمان چین مركز صنعت و اختراعات بوده و بخصوص اختراع ظروف چینى كه از چین بوده است؛ و لذا پیغمبر خواسته است بفرماید: إنسان براى طلب علم باید مسافرت كند و لو برود به چین كه در آن زمان از أقصى نقاط متصوّره تا مدینه منّوره بوده است. یعنى بروید دنبال علوم طبیعى، تا چین هم كه شده باشد بروید و آنجا كسب علم كنید؛ و این علوم را از آنجا فرا بگیرید و بیاورید!» این تفسیر درست نیست؛ و اصولًا بر مذاق إسلام و بر مذاق روایاتى كه درباره علم آمده، منطبق نمىباشد.
ما روایت كثیرى داریم كه در «غُرَر و دُرَر آمدى» وارد است؛ و علّامه طباطبائى رضوان الله تعالى علیه، در «المیزان» بالمناسبه در بحث روائى نقل مىكنند كه: روایات كثیرى از أمیر المؤمنین علیه السّلام وارد است كه فرمودهاند: معرفت نفس أفضل علوم است.1
از روایت مرویه در «مصباح الشّریعة» از أمیر المؤمنین علیه السّلام استفاده میشود كه: مراد از اطْلُبُوا الْعِلْمَ وَ لَو بِالصِّین، علم مَعْرِفَةُ النَّفْس است2 و چون در آن زمان، چین نقطه خیلى دورى بوده و رفتن به آن مشكل بوده است، حضرت مىفرماید: اگر إنسان بخواهد دنبال خود شناسى برود، و لو اینكه
- «الميزان» طبع آخوندى، ج ٦، ص ١٨٢. اين روايات منقوله از «غُرر و دُرر» مجموعاً بيست و دو روايت است؛ و اگر کسى در اين کتاب شريف فحص کافى بعمل آورد، درباره أهميّت نفس تعابير گوناگون دگرى خواهد يافت.
- در «مصباح الشّريعة» با تحقيق و مقدّمه عالم بزرگوار حاج شيخ حسن مصطفوى، طبع سنه ١٣٧٩ هجرى قمرى، باب ٦٢، ص ٤١ آمده است: وَ قَالَ عَلِىٌّ عَلَيْهِ السَّلَامُ: اطْلُبُوا الْعِلْمَ وَ لَوْ بِالصِّينِ، وَ هُوَ عِلْمُ مَعْرِفَةِ النَّفْسِ، وَ فِيهِ مَعْرِفَةُ الرَّبِّ عَزّ وَ جَل. و پس از آن فرمايد: قَالَ النَّبِىُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَ ءَالِهِ وَ سَلَّمَ: مَنْ عَرَفَ نَفْسَهُ فَقَدْ عَرَفَ رَبَّهُ. و عين اين دو روايت را ملّا محسن فيض کاشانى در کتاب «المحجّة البيضآء» ج ١، ص ٦٨ از «مصباح الشّريعة» نقل نموده است.