نور ملکوت قرآن - ج2

مترتّبه بر آنها، علم ثابت و دائمى و خالى از تغییر و تبدیل را دارا مى‌باشند. در این صورت از كلّیات به جزئیات، و از علل به معلولات، و از ملكوت اشیاء به جنبه‌هاى ملكى راه پیدا مى‌كنند؛ و از بسائط به مركبّات پى مى‌برند.

 از انسان و حالات او، از ملك و ملكوت او؛ یعنى از طبیعت و نفس و روح او خبر دارند. و همچنین از آنچه موجب رشد و ارتقاء اوست به عالم قدس و حرم إلهى و مقام طهارت مطلقه، مطّلع مى‌باشند.

 همچنان‌كه از آنچه موجب كثافت و تیرگى نفس و رذالت و دنائت آنست، و از اسباب شقاوت و آنچه ایجاب سقوط او را به أظلم العوالم مى‌نماید كه همان سطح بهیمیت است؛ اطّلاع و علم كلّى ثابت دارند.

 پس تمام امور جزئیه را از آینه آن نفس كلّى مى‌بینند. و به تمام موجودات محدوده و متغیره، از جنبه كلّیت و ثبات مى‌نگرند؛ و تدریج زمان و تغییر موجودات زمانیه متغیره را در عالم ثبات مشاهده مى‌كنند.

 این علم مانند علم خدا و انبیاى عظام و اوصیاى گرام و اولیاى ذوى المجد و ملائكه مقرّبین است، كه به تمام موجودات گذشته و آینده و كائنه، علم حتمى ضرورى فعلى دارند؛ كه به تجدّد حوادث و تكثّر موجودات، لباس كثرت در بر نمى‌كند. بسیط و مجرّد و كلّى و محیط است. و همیشه به كسوت نور و تجرّد و وحدت، مخلّع و بر قامت كلّیت آراسته و پیراسته است.

كسى كه به علوم كلّیه راه یابد معناى تبیان قرآن لكلّ شى‌ء را مى‌فهمد

 كسى كه این علم را حائز گردد، معناى قول خداوند تبارك و تعالى را خوب ادراك مى‌كند كه در قرآن مجید مى‌فرماید:

 وَ نَزَّلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ تِبْياناً لِكُلِّ شَيْ‌ءٍ.

 «و ما اى پیامبر! این قرآن را به تدریج به سوى تو نازل كردیم كه آشكاركننده و ظاهر سازنده هر چیز بوده باشد.» در این صورت آدمى خوب مى‌فهمد كه قرآن كتابى است كه علومش كلّى‌