ارزش تاريخ عاشورا به حضور امام معصوم در آن است
4اگر قرار است امام علیه السّلام همیشه دعوت به جهاد و معارضه علیه ظلم كند پس چرا امام باقر علیه السّلام این كار را نكرد؟ و اگر قرار بود سید الشهداء همیشه معارضه و مبارزه با ظلم را سرلوحه برنامه تربیتی و دینی و اجتماعی خود قرار دهد، پس چرا به مدّت ده سال به حكومت معاویه پلید لعنة اللَه علیه تن در داد و علیه او اعلان جنگ نكرد؟
و اگر گفته شود كه: زمانه و شرائط اجتماعی برای یك همچنین قیامی مساعد نبوده است؛ باید نتیجه گرفت: پس فرق بین دو امام گذاردن، و یكی را فطرتاً و ذاتاً طالب صلح و آرامش و سكوت، و دیگری را مبارز و مجاهد و معارض دانستن اشتباهی است فاحش و خطائی است غیر مقبول، كه ناشی از جهل و نادانی ما به حقیقت امامت و ولایت است؛ و بقول مولانا جلال الدّین بلخی:
كار پاكان را قیاس از خود مگیر *** گرچه باشد در نوشتن شیر شیر جمله عالم زین سبب گمراه شد *** كم كسی ز ابدال حقّ آگاه شد همسری با انبیاء برداشتند *** اولیاء را همچو خود پنداشتند این ندانستند ایشان از عِمی *** هست فرقی در میان بی منتها هر دوگون زنبور خوردند از محلّ *** لیك شد زان نیش و زین دیگر عسل هر دو گون آهو گیا خوردند و آب *** زین یكی سرگین شد و زان مشك ناب هر دو نی خوردند از یك آب خور *** این یكی خالی و آن دیگر شكر صد هزاران این چنین اشباه بین *** فرقشان هفتاد ساله راه بین1 اشتباه ما در این است كه میآئیم فعل امام معصوم را با فعل عادی و پر از غلط و خطای خود مقایسه میكنیم. خیال میكنیم چون امام در فلان مقطع و فلان شرائط قیام كرد پس هر كس دیگری میتواند این كار را انجام دهد، و یا اگر در فلان مسأله سكوت كرد باید در همه جا ما هم سكوت كنیم، و یا اگر فلان سخن را در برههای بر زبان آورد ما هم مُجاز به همان قول و كردار خواهیم شد؛ و كلام معصوم را فراموش كردهایم كه فرمودند: لا یقاسُ بِنا أحد2، «هیچ فردی را نمیتوان به ما قیاس و تشبیه نمود!»3
- مثنوی معنوی، دفتر اوّل
- این روایت در كتب فریقین آمده است: از شیعه در «علل الشّرایع»، «عیون أخبار الرّضا» علیه السّلام، «معانی الأخبار»، «الاختصاص»، «كشف الغ
- اربعین در فرهنگ شیعه، ص 61

