چرا صراط مستقيم تأويل و تفسير به أميرالمؤمنين عليه السّلام شده است

و در مقام ایثار و فداكارى شخصیت درباره رسول اكرم و دین، لیلة المبیت‌ و دفاع آن حضرت را از حضرت رسول اللَه در غزوه احد و سایر غزوات معیار و میزان قرار مى‌دهند.

و به طور كلّى در تمام صفات و افعال، آن حضرت را شاخص مى‌گیرند و اعمال امّت و شیعیان را با اعمال او اندازه‌گیرى مى‌كنند. عمل هر كس به عمل آن حضرت نزدیكتر و عقربه میزانیه عمل‌سنج، نمازسنج، جهادسنج، زكات‌سنج، قرآن‌سنج و ... نزدیك عمل او قرار گرفت آن عمل ثقیل‌تر و سنگین‌تر است. و اگر فرضاً كسى عملى انجام داد كه از هر جهت صد در صد خالصاً لوجه اللَه الكریم بوده باشد عقربه عمل‌سنج روى عمل آن حضرت قرار مى‌گیرد، و در این صورت آن كس فانى در مقام ولایت او شده است؛ هنیئاً له. و اگر كسى هیچ عمل خوبى نداشت، عقربه در آن طرف كه طرف مقابل است واقع مى‌شود. و افرادى كه عمل دارند ولى مشوب است در این بین به حسب اختلاف درجه اخلاص و غیر اخلاص قرار مى‌گیرند؛ و لذا هر كس در قیامت مقام و منزلتى خاصّ دارد. این راجع به میزان بودن آن حضرت.

 صراط به چه معنى است‌

علامه طهرانی در معنای «صراط» و اینکه چگونه آن حضرت صراط مستقیم است، خاطر نشان می کند: صراط به معنى طریق و راه است، و معلوم است كه این راه به سوى خداست، و چون خدا محلّ و مكان خارجى ندارد پس مقصود راهى است از نفس براى معرفت ذات مقدّس او جلّ جلاله. و چون انسان از اوّل عمر تا آخرین لحظه حیات حالات مختلفه روحى دارد، و حركات نفسانیه و ملكات روحیه‌اى دارد كه از تكرّر اعمال و حالات در او بوجود آمده است و دائماً از صورتى به صورت دیگر و از حالى به حال دیگر و از عقیده‌اى به عقیده دیگر و از كمالى به كمال دیگر منتقل مى‌شود، تا آنكه از مقرّبین گشته و از سابقین قرار گیرد، اگر عنایت خدا دست او را بگیرد و از كمّلین گردد، و اگر از متوسّطین باشد از اصحاب یمین‌ گردد، و اگر شیطان و نفس امّاره راهبر او باشد از اشقیاء و اصحاب شمال گردد.