چرا صراط مستقيم تأويل و تفسير به أميرالمؤمنين عليه السّلام شده است

و نه تنها آنچه از افلاك در دست او باشد حاضر است بدهد و جلب شعیرى را از دهان مورچه‌اى نرباید، بلكه قسم یاد مى‌كند كه اگر به سخت‌ترین عقوبت گرفتار آیم در نزد من خوشتر است از آنكه به كسى ستم كنم:

وَ اللَه لأن أبیتَ عَلَى حَسَک السَّعدانِ مُسَهَّدًا أو اجَرَّ فى الأغلالِ مُصَفَّدًا أحَبُّ إلَىَّ مِن أن القَى اللَه و رَسُولَهُ یومَ القیامَة ظالِمًا لِبَعضِ العِبادِ و غاصِبًا لِشَى‌ءٍ مِنَ الحُطامِ! ] قسم به خدا اگر بر روى خار مغیلان شب را به روز آورم و یا در میان غل و زنجیر بر روى زمین كشیده شوم پسندیده‌تر است نزد من از اینكه خداوند را ملاقات كنم در روز قیامت درحالیكه نسبت به بعضى از بندگانش ظلم نموده باشم و از حطام دنیا غصب كرده باشم.]

و در مقام ایثار و انفاق به مساكین، ایثار و انفاق آن حضرت را معیار قرار مى‌دهند: ﴿وَ يطْعِمُونَ الطَّعامَ عَلى حُبِّهِ مِسْكيناً وَ يتيماً وَ أَسيرا﴾. و در مقام جهاد فى سبیل اللَه بالأموال و الأنفس و الألسن، جهادهاى آن حضرت را میزان مى‌گیرند. و در مقام كظم غیظ و بدون هوى و هوس زیست كردن، كظم غیظ و طهارت آن حضرت را میزان مى‌گیرند.

در وقتى كه آن حضرت به بصره براى دفع اصحاب جمل حركت مى‌كرد در ربذه فرود آمده و در خیمه خود مشغول پینه زدن به نعل خود بود. حجّاج كه از مكّه مراجعت كرده بودند آمده بودند از آن حضرت مسائلى سؤال كرده آن حضرت را ملاقات كنند؛ و در بیرون خیمه انتظار مى‌كشیدند. ابن عبّاس داخل خیمه آن حضرت رفت و گفت: یا على قسم به خدا این امّت محتاج‌ترند به تو از آنكه در خیمه بنشینى و كفش خود را وصله بزنى! أمیرالمؤمنین به كلام او هیچ اعتنائى ننمود تا كفش خود را پینه زد، و سپس دو لنگه را پهلوى هم قرار داده گفت: اى ابن عبّاس! بگو ببینم این یك جفت نعل چقدر قیمت دارد؟ ابن عبّاس گفت: درهمٌ او نصفٌ. أمیرالمؤمنین فرمود: قسم به خدا ارزش این یك جفت نعال در نزد من بیشتر است از این حكومتى كه مرا به او دعوت مى‌كنید، مگر آنكه بتوانم حقّى را بپاى دارم یا باطلى را دفع كنم!