چرا صراط مستقيم تأويل و تفسير به أميرالمؤمنين عليه السّلام شده است

سنجش اعمال امت با اعمال امیرالمومنین

ایشان خاطرنشان می کند: در مقام عدل و انصاف، عدل آن حضرت را معیار قرار مى‌دهند، كه چگونه در عین آنكه ممالك اسلامى در دست آن حضرت بود و أقران آن حضرت مانند عبدالرّحمن بن عوف و عبدالرّحمن بن أبى‌بكر و معاویه و عمرو عاص هر یك كوه هائى از ثروت اندوختند و پس از موت بعضى از آنها براى تقسیم تركه تا چند روز تبرزن شمش هاى طلائین آنان را خرد مى‌كرد، ولى آن حضرت براى یك صاع گندم كه به برادرش عقیل بدهد، درحالی كه مى‌دانست او و فرزندانش گرسنه‌اند و گرد و غبار فقر و پریشانى در چهره آنان نشسته بود، و چندین بار عقیل خدمت آن حضرت رسید و یك من گندم از بیت المال طلب كرد، آن حضرت آهن را داغ‌ كند و بر بدن او نزدیك كند بطورى كه ناله عقیل بالا آید، و حضرت به او بگوید: واى بر تو! از این آتش كه انسانى به جهت لعب تهیه كرده ناله مى‌كنى، و چگونه مرا دعوت مى‌كنى به آن آتشى كه جبّار آن را به جهت غضب براى ستمكاران تهیه نموده است؟! و یا دخترش از بیت‌المال گلوبندى عاریه بگیرد، و آنطور حضرت به او پرخاش كند! و حضرت امام حسن علیه السّلام پس از رحلت آن حضرت در فراز منبر در مسجد كوفه فرمود: پدرم از دنیا رفت و چیزى نگذارد جز چهار صد درهم كه مى‌خواست براى اهل خود كنیزى بخرد!

چرا أمیر مؤمنان میزان اعمال است‌

علامه طهرانی سپس به سیره متعالی حضرت علی علیه السلام اشاره می کند و می آورد: آرى آن كسى كه مى‌فرماید: وَ اللَه لَو اعطیتُ الأقالیمَ السَّبعَة بِما تَحتَ أفلاكِها عَلَى أن أعصِىَ اللَه فى نَملَة أسلُبُها جُلبَ شَعیرَة ما فَعَلتُ! و أنّ دُنیاکم عِندى لاهوَنُ مِن وَرَقَة فى فَمِ جَرادَة تَقضَمُها! [قسم به خدا اگر تمامى آسمان هاى هفتگانه را با كُرات درون آنها به من ببخشایند در مقابل اینكه دانه جوى را از دهان مورى درآورم انجام نخواهم داد. و به درستى كه دنیاى شما نزد من پست‌تر است از برگ گیاهى كه در دهان ملخى در حال جویدن است.]