چرا صراط مستقيم تأويل و تفسير به أميرالمؤمنين عليه السّلام شده است

ایشان می افزایند: بنابراین معنى اخبارى كه مى‌فرماید صراط در این آیه مقصود صراط على بن أبى‌طالب و یا نفس مقدّس او یا أئمّه صراط مستقیمند خوب ظاهر مى‌شود. و در روایت دیگرى است: «ما فقط، صراط مستقیم مى‌باشیم!» و در بعضى از احادیث است كه: «صراط، خود أمیرالمؤمنین علیه السّلام است.»

تأویل آیه وَ السَّماءَ رَفَعَها وَ وَضَعَ الْميزان

علامه طهرانی در تأویل آیاتی از قرآن روایتی را از حضرت امام رضا علیه السلام  در تفسیر آیه مباركه ﴿وَ السَّماءَ رَفَعَها وَ وَضَعَ الْمیزان﴾ از «تفسیر قمی» نقل می کنند كه حضرت فرمودند:

«مراد از آسمان، رسول خداست كه او را بلند مرتبه داشته و به سوى خود برد؛ و مراد از ترازو و میزان، أمیرالمؤمنین علیهما صلوات اللَه مى‌باشد كه او را بر خلقش قرار داد.

گفته شد: مراد از ﴿ألّا تطغوا فى الميزان﴾ چیست؟! فرمود: آن است كه عصیان امام را مكنید!

گفته شد: مراد از ﴿و أقيموا الوزن بالقسط﴾ چیست؟! فرمود: آن است كه امام را به عدالت برپا دارید!

گفته شد: مراد از ﴿و لا تخسروا الميزان﴾ چیست؟! فرمود: آن است كه از حقّ امام كم نگذارید، و به وى ستم روا مدارید!»

 و می افزایند: در تفسیر كریمه شریفه: ﴿وَ نَضَعُ الْمَوازينَ الْقِسْطَ لِيوْمِ الْقِيامَة فَلا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيئا﴾ از حضرت صادق علیه السّلام روایت است كه: چون از او راجع به این آیه سؤال شد، فرمود: «ایشانند انبیاى فرستاده شده از جانب خداوند، و اوصیاى انبیاء.»

چرا صراط مستقیم تأویل و تفسیر به أمیرالمؤمنین علیه السّلام شده است‌

مؤلف انوار الملکوت در ادامه با بیان اینکه نظایر این آیات از آیاتى كه تفسیر و تأویل به أئمّه طاهرین و أمیرالمؤمنین شده است در قرآن مجید بسیار است، براى روشن شدن این مطلب (یعنى صراط مستقیم و میزان كه تفسیر به أمیرالمؤمنین علیه السّلام شده است) مقدماتی را توضیح می دهند که:

مقدّمه اوّل آنكه: الفاظى كه در لغت وضع شده است آنها داراى معانى كلیه هستند، نه آنكه معنى آنها خصوص فردى خاصّ باشد؛ مثلًا لفظ «چراغ» را كه وضع كردند براى یك معنى كلّى بود كه عبارت است از موجودى نورانى كه در تحت خود موجودات ظلمانى را روشن مى‌كند. [حال اعم از چراغ فتیله ای، چراغ نفتی، چراغ برقی و...] لفظ «میزان» نیز اینطور است. میزان یعنى ترازو و آلت سنجش، پس میزانیه لفظ عامّى است و میزان سنجش هر چیز متناسب با خود اوست. میزان سنجش آب غیر از حرارت، و میزان سنجش ضربان قلب غیر از ترازوى هیزم كشى است. اگر بخواهیم محبّت را اندازه بگیریم و مقدار آن را با میزانیه صحیحى در افراد معین كنیم چه میزانیه‌اى لازم است و باید به چه شكلى بوده باشد؟ اگر بخواهیم خضوع و خشوع و عبودیت و تقوى و صدق و غیرت و حمیت و ایثار و انفاق و جهاد و شجاعت و فناى از هستى مجازى و بقاء بوجود حقّ و تجلّى اسماء و صفات و درجه معرفت را اندازه‌گیرى كنیم هر یك از آنها چه میزانیه‌اى لازم دارد و به چه شكل باید بوده باشد؟ پس از آنكه دانستیم میزانیه هر چیز حتماً باید متناسب با خود او بوده باشد.