استمرار آثار روزه

این یک مسئله ایست خیلی روشن و شاید برای همه افراد اتفاق افتاده است. بحث در مورد زمان هم به همین منوال است. علت اینکه می فرماید: فسبح بحمد ربك عند طلوع الشمس وعند الغروب، به خاطر خصوصیتی است که موقع طلوع آفتاب و هنگام غروب این خصوصیت وجود دارد، خواه انسان چشمش به خورشید بیافتد و یا نیافتد، خواه پنجره ها را ببندد و یا باز کند.[بعضی ها می گویند به خاطر کیفیت دیدن انسان از حالت بهجت برای انسان پیدا می شود و مسئله فرق می کند] در هنگام صبح و در هنگام غروب حال متفاوت است در صبح انسان یک حالی دارد و در هنگام غروب یک حال دیگری دارد. دعای صباح را باید صبح بخوانیم نه غروب. حالا اگر ما جای این را عوض کنیم و دعای سمات را که در موقع غروب است، صبح بخوانیم نتیجۀ این بر عکس می شود. کیفیت دعا و عبادات و کیفیت توجه در دعای صباح به یک نحو است و در دعای سمات به یک نحو دیگر است. مثل اینکه دارویی که برای شما مفید است آن دارو را کنار بگذارید و داروی ضدش را بخورید، تاثیر خلاف دارد. تصور نکنید حالا چون در این أدعیه، سخن از اللَه است و ربّ، قضیه فرق می کند. نخیر هر کدام از اینها جایگاه خاص خودش را دارد و اگر انسان متوجه نباشد مطلب تغییر پیدا می کند.

 این مسئله مربوط به عالم اسماء می شود که کیفیت نزول اسماء و صفات الهی و ورودش در این عالم به چه نحو است، ورودش در اینجا به چه کیفیت است و انسان سر خود نمی تواند، هر چیزی که ادراک می کند به آن عمل کند، در هنگام صبح، نفس انسان حالت بهاء و بهجت را می طلبد، آیا در هنگام غروب به همین کیفیت است؟ این نحوه گردش و طلوع و غروب خورشید همان طوری که یک تاثیری بر عالم ماده و اشیائی که در عالم ماده است قرار می دهد، همین طور از نقطه نظر جنبۀ مثالی و ملکوتی نیز تاثیرخاص به خود را در همان وضعیت دارد و بر این اساس حالات انسان و توجهات انسان باید شکل پیدا کند و نحوۀ ارتباط انسان باید نسبت به مسئله تغییر پیدا کند.