کیفیت نزول وحی به رسول اللَه صلی اللَه علیه و آله به بیان علامه طباطبایی
مرتب سازی:
کیفیت نزول وحی به رسول اللَه صلی اللَه علیه و آله به بیان علامه طباطبایی
3امّا اینكه آیات را در همان حال غیر عادى مى خوانده اند یا پس از افاقه، خیلى روشن نیست.
مثل اینكه از بعضى از روایات استفاده مى شود كه قبل از حال افاقه هم خوانده مى شد؛ كه چون حضرتش از عالم فَناء، بقاء حاصل مى كرد سؤال مى فرمود كه: چطور خواندید؟ این دلیلى است بر آنكه در حال فنا و گرفتگى هم مى خوانده اند؛ و بعد كه حال عوض مى شد و حال عادى دست مى داد نیز خوانده مى شده است.
یك روایت داریم كه از حضرت صادق علیه السّلام سؤال مى كنند: یابن رسول اللَه! رسول اكرم صلّى اللَه علیه و آله و سلّم تاب مقاومت ملاقات و دیدار جبرئیل را نداشت و از آن جهت از خود بی خود مى شد و غشّ مى كرد؟
حضرت صادق علیه السّلام فرمود: این در حالى بود كه خداوند متعال تجلّى مى كرد بر رسولش و با او تكلّم مى كرد، و رسولش طرف خطاب خدا بود، و خود حقّ تبارك و تعالى بدون واسطه با او سخن مى گفت. و امّا در غیر اینصورت جبرائیل مانند یك عبد مملوك و یك بنده و برده اى مى ایستاد، و اجازه مى گرفت، و حرف هایش را مى زد. و هر وقت جبرائیل تكلّم مى كرد اینچنین بود.
و امّا آنكه در موقع خطاب، حال رسولش تغییر مى كرد حقیقتاً خود خداوند عزّ و جلّ بوده است. مثلًا در شأن نزول سوره مائده، و در روایات نزول آن داریم كه: سوره مائده وقتى نازل شد كه پیغمبر اكرم به مدینه وارد مى شدند؛ و به اندازه اى این سوره سنگینى داشت، و آن قدر سخت و سنگین بود كه ناقه ای كه حضرت بر آن سوار بودند نزدیك بود به زمین برسد، و بر روى زمین بخوابد.
آیات و روایات در كیفیت نزول سورههاى قرآن مختلف است؛ بعضى دلالت دارد بر اینكه خداوند متعال تجلّى مى نموده و وحى مى فرموده است، و این وحى بلاواسطه بوده؛ و از بعضى استفاده مى شود كه به توسّط جبرائیل بوده است.