وقایع روز غدیر و خطبه پیامبر اکرم
7ثم لم یتفرقوا حتى نزل امین وحى اللَه بقوله:
﴿اليوم اكملت لكم دينكم و اتممت عليكم نعمتى و رضيت لكم الاسلام دينا﴾1 الآية.
فقال رسول اللَه صلى اللَه علیه و آله: اللَه اکبر على اکمال الدین و اتمام النعمة و رضى الرب برسالتى و الولایة لعلى من بعدى. ثم طفق القوم یهنئون امیر المؤمنین صلوات اللَه علیه.و ممن هناه فى مقدم الصحابة: الشیخان: ابو بکر و عمر، کل یقول: بخ بخ لک یابن ابیطالب اصبحت و امسیت مولاى و مولى کل مؤمن و مؤمنة!
و قال ابن عباس: وجبت فى اعناق القوم.فقال حسان: ائذن لى یا رسول اللَه ان اقول فى على ابیاتا تسمعهن! فقال: قل على برکة اللَه!
فقام حسان فقال: یا معشر مشیخة قریش اتبعها قولى بشهادة من رسول اللَه فى الولایة ماضیة.ثم قال:
ینادیهم یوم الغدیر نبیهم *** بخم فاسمع بالرسول منادیا2١ و قد جاءه جبریل عن امر ربه *** بانک معصوم فلا تک وانیا ٢ و بلغهم ما انزل اللَه ربهم *** الیک و لا تخش هناک الاعادیا ٣ فقام به اذ ذاک رافع کفه *** بکف على معلن الصوت عالیا ٤ فقال: فمن مولاکم و ولیکم *** فقالوا و لم یبدوا هناک تعامیا ٥ الهک مولانا و انت ولینا *** و لن تجدن فینالک الیوم عاصیا ٦ فقال له: قم یا على فاننى *** رضیتک من بعدى اماما و هادیا ٧ فمن کنت مولاه فهذا ولیه *** فکونوا له انصار صدق موالیا ٨ هناک دعا اللَهم وال ولیه *** و کن للذى عادى علیا معادیا ٩ فیا رب انصر ناصریه لنصرهم *** امام هدى کالبد ریجلو الدیاجیا3١٠ «حمد و ستایش مختص ذات خداوند است، و ما به او ایمان داریم، و توکل بر او مىنمائیم، و پناه مىبریم به خداوند از شرور نفسهاى خودمان، و از زشتىهاى کردارمان، آنچنان خداوندى که اگر کسى گمراه شود، راهنماى او نخواهد بود، و اگر کسى را هدایت نماید، دیگر گمراه کنندهاى نخواهد داشت، و شهادت مىدهم که معبودى جز خداوند نیست، و اینکه محمد بنده او و فرستاده اوست.
- آیه ٣، از سورۀ ٥: مائده.
- الغدیر» ج ١، ص ١٠ و ص ١١؛ و «حبیب السّیر» ج ١، جزء سوّم، ص ٤١٠ و ص ٤١١؛ و «روضة الصّفاء» ج ٢، حجة الوداع. و ابن کثیر در «البدآیه والنّهایة» ج ٥، ص ٢٠٩ و ص ٢١٠ این حدیث را مختصراً از بَرَاء بن عازب با تصریح به من کنتُ مَولاه فعلی مولاه و تهنیت عمر بن خطّاب به هنیئاً لک أصبحتُ و أمسیتَ آورده است.
و در «مناقب» ابن مغازلی، از ص ١٦ تا ص ١٨ مفصّلاً آورده است، و همچنین در «الصواعق المحرقة» ص ٢٥ و در «فرائد السمطین» ج ١، در سمط نهم، ص ٦٤ و ص ٦٥، دو حدیث در تحت شمارة ٣٠ و ٣١ آورده است. و در «بحار الانوار» ج ٩، ص ١٩٩ و ص ٢٠٠ از «أمالی شیخ» آورده است. - «الغدیر» ج ٢، ص ٣٩ از محقّق فیض کاشانی در «علم الیقین»؛ و از کتاب سلیم بن قیس الهلالی. و نیر قریب به همین مضمون را در ج ١، «الغدیر» ص ٢١٤ تا ص ٢١٦ از أبوجعفر محمّد بن جریر طبری در کتاب «ولایت» در طرق حدیث غدیر آورده است.
و نیز در «إعلام الوری بأعلام الهدی» شیخ طبرسی از ص ١٣٨ تا ص ١٤٠ آورده است. و در «فرائد السمطین»، ج ١، ص ٧٤ و ص ٧٥. و «غایة المرام» قسمت أوّل ص ٨٧ حدیث شمارة هفتاد و یکم و شمارة هفتاد و دوّم از حَمُّوئی. و «روضة الصفا» طبع سنگی، ج ٢، واقعة غدیر در تتمّة داستان حجّة الوداع؛ و «حبیب السیر» طبع حیدری، ج ١، ص ٤١١؛ و «کتاب سُلیم بن قَیس هلالی» ص ٢٢٨ و ص ٢٢٩، و مجلسی در «بحار الانوار» طبع کمپانی، ج ٩، ص ٢٢٢، از کتاب سلیم بن قیس؛ و «مجالس المؤمنین»؛ مجلس اوّل، ص ٢١.

