شهادت امیرالمومنین علیه السلام و وقائع مرتبط با آن

ابن‌ أبی الحدید معتزلی در «شرح‌ نهج‌ البلاغة‌» از أبوالفرج‌ اصفهانی از محمّد بن‌ جَریر طبری با أسنادی كه‌ در كتاب‌ خود ذكر كرده‌ است‌ از أبی عبدالرّحمن‌ سَلَمی روایت‌ میكند كه‌:

قَالَ: قَالَ لِی الْحَسَنُ بْنُ عَلِی عَلَیهِ السَّلَامُ: خَرَجْتُ وَ أَبِی یصَلِّی فِی الْمَسْجِدِ، فَقَالَ لِی: یا بُنَی! إنِّی بِتُّ اللَیلَةَ أُوقِظُ أَهْلِی لاِنَّهَا لَیلَةُ الْجُمُعَةِ صَبِیحَةُ یوْمِ بَدْرٍ، لِتِسْعَ عَشَرَةَ لَیلَةً خَلَتْ مِنْ شَهْرِ رَمَضَانَ، فَمَلَكتْنِی عَینَای فَسَنَحَ لِی رَسُولُ اللَه صَلَّی اللَه عَلَیهِ وَءَالِهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ: یا رَسُولَ اللَه! مَاذَا لَقِیتُ مِنْ أُمَّتِك مِنَالاوَدِ وَاللَدَدِ، فَقَالَ لِی: ادْعُ عَلَیهِمْ.

فَقُلْتُ: اللَهمَّ أَبْدِلْنِی بِهِمْ خَیرًا مِنْهُمْ وَ أَبْدِلْهُمْ بِی مَنْ هُوَ شَرٌّ مِنِّی.

قَالَ الْحَسَنُ عَلَیهِ السَّلَامُ: وَ جَآءَ ابْنُ أَبِی السَّاجِ ¹ فَـَاذَنَهُ بِالصَّلَوةِ فَخَرَجَ فَخَرَجْتُ خَلْفَهُ، فَاعْتَوَرَهُ الرَّجُلَانِ، فَأَمَّا أَحَدُهُمَا فَوَقَعَتْ ضَرْبَتُهُ فِی الطَّاقِ، وَ أَمَّا الاخَرُ فَأَثْبَتَهَا فِی رَأْسِهِ.²

«أبی عبدالرّحمن‌ سلمی میگوید: حضرت‌ حسن‌ بن‌ علی علیهما السّلام‌ به‌ من‌ گفت‌: من‌ با پدرم‌ از منزل‌ بیرون‌ رفتیم‌ برای نمازگزاردن‌ در مسجد، پدرم‌ فرمود: ای نور دیدۀ من‌! من‌ دیشب‌ را بیتوته‌ كردم‌ و اهل‌ منزل‌ را نیز بیدار نگاه‌ داشتم‌ چون‌ شب‌ جمعه‌ای بود كه‌ صبحش‌ واقعۀ بدر روی داده‌ بود و نوزده‌ شب‌ از ماه‌ رمضان‌ میگذشت‌ (آنگاه‌ حضرت‌ داستان‌ رؤیای رسول‌ اللَه‌ را به‌ همان‌ طوری كه‌ در «نهج‌ البلاغة‌» ذكر شد بیان‌ میفرمایند. و سپس‌ راوی میگوید:)

امام‌ حسن‌ فرمود: ابن‌ أبی السّاج‌ آمد و به‌ پدرم‌ اعلام‌ نماز كرد، پدرم‌ از منزل‌ خارج‌ شد و من‌ هم‌ خارج‌ شدم‌ كه‌ آن‌ دو نفر آهنگ‌ كشتن‌ پدرم‌ را نمودند و شمشیر پرتاب‌ كردند.

شمشیر یكی بر طاق‌ فرود آمد و شمشیر دیگری در سر پدرم‌ نشست‌.»

در این‌ حال‌ است‌ كه‌ صدا میزند: فُزْتُ وَ رَبِّ الْكعْبَةِ. «سوگند به‌ پروردگار كعبه‌ كه‌ فائز شدم‌.» شهادت‌ در نزد آن‌ حضرت‌ فوز است‌، كشته‌ شدن‌ در راه‌ خدا سعادت‌ است‌ و بهشت‌ است‌.

رویای امیرالمومنین در خصوص شهادتش